NESRN ABDULLAH: Navnana oren di hndir orea mezin de Rojavay Kurdistan

Tecrubeya li engal, Msil, Reqa nan da ku mr nikare jin bipareze. Lewma pwistiya jin, bi avakirina pergala xwe parastin a di her qad heye. Li gor taybetmendiya her qad mekanizmaya parastin pwist e were ava kirin.

08 Mart 2017 arşamba | PolitikART

oren ku geln b welat ji oren geln bi welat ferq cudah di navera wan de i ye? Ji bo rastiya orea ku mirov li gor naveroka wan nirxandinek rast bike, bersiva rast dayina v pirs watedar e. Di drok de gelek ore bi armanca at, azad wekheviy hatine kirin. Gelek ore j bi armanca hbn nasnameya xwe bidin qebl kirin hatine kirin. Km oren ku bn van herduyan bihev re kirin armanc. Yek ji van orean, orea Rojava ye. orea Rojavay Kurdistan ye ku b lutkeya kombna hem nirxn mirovah, droka gel Kurd bi taybet b dengvedana berhemn tevgera azadiy ya il salan a bi pengiya paradigmaya Rbr Apo ava bye.


Diyalektka di nava ore de ore


orea Rojava bi diyalektka ore di hndure ore de dike. Weke ku derkt hol oreeke civak, exlaq, and, siyas-poltk, azadiya jin bi ve watey naya civaka n mirovn n ya ku li ser hmen komunal hevjiyana azad xwe ava dike. 

Di ore de ya her girng li ser xeta parastina rewa, di bingeha felsefeya xwe parastin bizane, hza ku rizgar dike diparze da ava kirin. 

Wek t zann bi hevpeymana Skys-Picot Rojhilata Navn hate dzaynkirin. Di v rew de hem Rojhilata Navn hem geln herm bi taybet j gel Kurdistan ket reweke n awarte. Parekirina Kurdistan perekirina gel Kurd b. Kurdistan kirina ar pere her pereyek w dane rejmn cuda. Di van welatan de li ser gel Kurd poltikayn biaftin, operasyonn li ser hi hatin kirin. Di van operasyanan de armanc, di civak de himediya xwe nkarkirin perebn ava kirin b. Ev ne ten bi qetliyamn fizk bi qetliyamn ruh, derun, and, ziman kirin re, xwestin bikin sxur xwe tab xwe. Her dam rbaze zext zor bikar ann, jiyan ji gel Kurd re wergeriya kabs. Ruhe azadiy y di Kurdan de heye b sedema rapernan. Rejmn deshilatdar xwestin v ruh berxwedr ore tune bikin. Ji ber v rin hovane birin ser gel qetliyamn pir bi xwn pk ann. 

Yek ji van pareyan zor zahmet dt Rojavay Kurdistan b. Yek ji van rejman j rejma BAAS a zalim b. Pkannn mna Kembera Ereb n ji bo biaftina gel xistin rojev. Dsa erd Kurdan ji wan standin dan Ereban. Bi sed hezaran mirov b nasname hitin, hemwelatbna Ereb j ji gele Kurd re zde dtin. Ji deh hezaran mirvn ku ser hildan hinek akbeta wan ne diyar e, hinek di grtgehan de di bin kencey de ehd kirin hinek j hn di zindann BAAS de ne. Di mil and de netew de j ji bo civak b kok bike cejnn netew hatin qedexe kirin. 

Pit ku tevgera azadiy li Rojavay Kurdistan kete nava liv tevger b paorejeke ron ji gel me re. Tita ku tevgera azadiy di gel de ava kir; kur kirina ruhe netew welatparez, parastina and, ziman tkona nasnameya azad b. Bi taybet di aliy civak de xwed bandoreke gelek mezin b. Tkona ku 1980y dst pkir di naveroka xwe de ava kirina nirxn civaka exlaq poltk b. Daneheva van nirxan b bingeha pngava orea 19 Trmeh a 2012an. orea Rojava wek orea Fransa, orea 17 Cotmeh derket, deng da l bi dem re xwe gihand asta pengtiya ronesansa Rojhilata Navn bike. Ronesans a ku em behsa w dikin li ser esas paradigmaya civaka demokratk, ekolojk azadiya jin de guhertinn ku kir xwed bandoreke pir mezin e guhertinn pir mezin di civake de ava kirin. orea Rojava demokratk lak e. Ne ten b orea gel Kurd, b orea tevahiya gelan. By ku farq cudahiy bike navbera ol, ziman anden gelan, herkes tevl oree kir. V j hit ku r li ber nakokiyen sun, mezheb, qawm hwd veneke. Tevahiya civak li ser rgez prensbn hevbe kom kir.

Girngiya orea Rojava ewe ku gelek ku hebna w dihate nkar kirin ji her tit mahrum hatib hitin b peng ve ore, mohra xwe li drok xist, b hza peng modela civaka n. 


orea jin


Li Rojava naya civaka n, bi awayek komunal ku gel rvberiya xwe bi sstemeke hevserokat ku jin mr bi avayek wekhev hem civak na dikin hem birv dibin. Di heman dem de orea Rojava b orea jin. ro di qada siyas, civak, diplomas, abor her qada jiyan de jin pengiy dike. Asta zanistiya jin di heman dem de orea vegera li cewher xwe b. Di her qad de jin bi hza xwe bi radeya xwe ya azad, bi biryara xwebna xwe tdikoe dibe mudaxaleyeke li di zihniyeta dshilatdariya mr paverutiya jin re. Ev j b mudaxaleya himendiya zilamt anda w bi mudaxaleya xwe zilam j ji n de ava kir. 

orea Rojava ya di pengiya jina Kurd de p ket, zvir pengiya tevah jinn chan. Ev berhem helbet bi hesan p neketin li hember kevneop, feodalt, paverutiya jin tkona ku hate kirin ava b. Ji milek dtir ve orea Rojava b orea tevahiya Suriyey. Bi pxistina projeya Federasyona Bakur Suriyey da nandan ku projeya areseriya her bingehn a gel Suriyey ye.


Qada parastin 


Yek ji qada ku pwste bal were kiandin j qada parastin ye. Di orea Rojava de du xetn esas hebn; yek j paradgma yan mil himend, ya dtir j xeta parastin b. iqas nirx werin ava kirin heger mekanzmayeke parastin nebe ev nirx we rojek ji dest biin. Li ser ve bingeh, parastin stratejk hate dest girtin YPG-YPJ li ser bingeh parastina rewa hatin avakirin. Bi rgeza; heza dunyay ya min be j ez ri kes nekim, l dunya j were ser min ez xwe biparzim hate ava kirin. Hzn parastine ne tene bi feraseta leker an j rizgarkirina ax hatiye ava kirin. Di heman dem de anda xweparastin zanistiya w ava dike. YPG-YPJ mudaxaleyeke ji himendiya miltarzm re ye. Ji ber tevah artn ku bi Sargon dspekir heta roja me weke hzn parezvann kraliyeten deshilatdar, hza dagirker, zordest talan bn. Di heman dem de weke dar tirs li ser pita gelan bn. 

Di qada xweparastin de jina, bi hebna xwe guhertinn pir mezin kirin. Hebna jin a bi nav Yekneyn Parastina Jin-YPJ ku 4 Nsan a 2013an ava b; bi hezaran jin wek yekneyn xweser di nav Yekneyen Parastina Gel-YPG de   cihe xwe digre. Ev rexistinbn ji bo jinan jiyan hate ditin li ser ve esas hate ava kirin. Di encama tecrubeya tkona jinan a sedan sal, bi taybet j tecrubeya YJA-STAR a ku di hundur tevgera azadiy de cih xwe digre, ji YPJ re b avkaniya lham baweriy. Himendiya teoriya gule ya Rbr Abdullah Ocalan pxist ev hz hate ava kirin. YPJ ten ne hza leker ye di heman dem de hza xwe parastin, hza and deolojk e.  YPJ, ji er re penase dtineke n an, er bi armanca azad, xweikbn, wekhev xwebn dike. Hbna YPJ di qada parastin de b msogeriya ku ji xeta xwe parastina rewa dernekeve. 

Berxwedana Koban ya ku di pengiya jina Kurd de p ket, gihit zrveya dengvedaneke chan. Hit ku YPJ bibe hzeke enternasyonal, her jin ku nasnameya xwe digere cih xwe di nav YPJ de bibne. ro ji tevah pkhateyn Suriyey geln chan gelek jin cih xwe di nava YPJ de digrin. d YPJ gihit asteke ku tevah hermn ku tn rizgar kirin, ji jinn w herem heza wan a parastin ava bike tevah derfetn mad, manev tecrube ji xizmeta wan re pk bike. Avakirina Tabren Jinn ehba, rexistinkirina jinn Minbic giha w ast ku jinn Minbic amedekariya xwe ya lankirina meclsa leker ya jin dikin, mnakn berbiav yn v yek ne. 

Her wiha ji rxistina jinn Suryan re j derfet hatine dayin. Ji bo van hzan akademiyn xweser j hatine ava kirin. Wek din pengava rizgarkirina Reqay de di peengiya jinan de berdewam dike. YPJ bi tevlbna fermandariya xwe pengav dide meandin. Bi ervan fermandarn xwe di epern her p de tevlbna xwe dide kirin pengava Reqa bi nave tolhildana jinn engal Reqay pve dibe. Rizgarkirina jinek nirx we wek rizgar kirina welatek ye, l ev tene tre nake. Avakirina hza ku azadiya w bi parze j pwste. Ji bo ve hemu qadn ku tene rizgar kirin li wir stema parastina jin t p xistin. Her pengava rizgariy ku YPJ tevl dibe ji bo xwe wek mudaxaleyek li ser deshilatdariya himendiya zilamt dibne. Em bi ve bawerin, koletiya jin a bi dest DAIޒ ji v rejm dst p nekiriye, ji himendiya 5000 sal t. 

Tecruba ku li engal, Msil, Reqa hate dtin, ku zilam nikare jin bipareze, lewma pwistiya jin a pergala xwe ya parastin di her qad de ava bike heye. Li gor xweseriya her qad mekanizmaya parastin lazime were ava kirin.

Gelek pengavn girng di hundire ore de hatin avetin l mixabin milen kem j hene. Minak, di aliy himendiya netewa demokratk ya ku em dixwazin bi bandor bikin, l hn j bandora himendiye netewperest di mejiyan de hakme. Dsa cudabna partiyan una ku di nav civak de bibe dewlemend, civake pere dike. 

Dsa di aliy rewenbran de kemas bi zedeh hene. Rewenbr, ye ku civakan rvdibe, zana dike, xwed nirxn we yn drok derdikeve, peengen ronakbriya civake temsl dikin. L mixabin rewenbr asta ku te xwestin de xwed ve rola xwe derneketin. 


Hza her alak ciwanin


Hza her alak ya civakan ciwan in. orea Rojava reng ciwant her dam dinav xwe de hilgirt pengiya oree kir. Bi hezaran ehdn ore bn; di temen ciwan de xwe kirin cangoriyn welat gel. L mil din mixabin, bi hezaran ciwan di dema her pwst de pita xwe dan welate xwe un welate xerbiy. Ev j reweke ku pwiste ne hatiba jiyn. Ev rojen ku em t de cejnn azadiy rizgariye dijn dive ciwan careke dtir ber xwe bidin welat. Bizvirin bi ehnaziya serxwebna xwe lazime bijn. Li aliy din di ciwanan de teqld kirina anden derve pir zde ye. Teqld kirin ji cewhere xwe qutbyn e. Lewra bi ziman xwe, anda xwe, bi droka xwe jiyan a ciwanan ji bo paeroj bir girng e.

Bi awayek git himend orean dike ore j himendiyan diparze. Ji bo xwed derketina himendiya civaka demokratk, wekhev azad ku bi hezaran leheng bn cangoriyn van nirxan. Pwiste her yek ji me bibe helwestek li hember mil kesayeta xwe ya kem berpirsiyar bi rkpk erka ku dikeve ser mile me bi awayeke her ba em pk bnin. em bibin hmen civaka exlaq poltk. 

 



1186

YEN ZGR POLTKA