Kadınlar tarımda güçlü

Rojava’da kadının ekonominin bütün aşamalarında yer aldığını kaydeden Ekonomi Konseyi Eşbaşkan Yardımcısı Leman Hesseno, en güçlü oldukları alanın ise tarım kooperatifçiliği olduğunu söyledi.

04 Kasım 2016 Cuma | Kadın

Rojava Ekonomi Konseyi Eşbaşkan Yardımcısı Leman Hesseno, Rojava’da kadın ekonomisinin gelişim düzeyini ve yaşanan sorunları ANF’den Beritan Sarya’ya anlattı.

Rojava’da kadın ekonomisinin gelişimini ayağa yeni yeni kalkan bir çocuğun gelişimine benzeten Hesseno, ”Ekonomik yaşam kadının temel alanlarından birisiyken, devletçi sistem tarafından kadın ekonomiden uzaklaştırıldı. Şimdi yeni yeni ekonomiyle bağını daha güçlü kuruyor” diye değerlendirdi. 

Üretimde de ticarette de

”Rojava’da ekonomik sisteminin temelini tarım oluşturuyor” diyen Hessen, Rojava topraklarının tüm toplumu besleyecek kadar zengin olduğuna dikkati çekerek, birçok kentte birçok tarım kooperatifinin kurulduğunu ve kadının bütün ekonomi çalışmalarında, üretimde ve ticarette yer aldığını söyledi. 

Kadınlar bakan düzeyinde

Kadınların ekonomi alanında bakanlık düzeyinde yer aldığını da kaydeden Hessen, devamla ”Bakanlık bünyesinde  özgün bir kadın ekonomi birimi de kurulmaya başlandı. Şu anda birimin kurulması, tüzüğünün oluşturulması çalışmaları var. Kongreya Star, TEV-DEM Kadın Konseyi ve Cizîr Kantonu Ekonomi Bakanlığı olarak bu çalışmayı birlikte yürütüyoruz” şeklinde konuştu.

Üretimden uzaklaştırılmışlık

Kadın ekonomik sisteminin ivme göstermesine rağmen zihniyetten kaynaklı bazı sorunların yaşandığını ifade eden Hesseno, şu hususlara dikkat çekti: “Kadın ekonomik sistemini örgütlerken iki sorunla karşılaştık, karşılaşmaya da devam ediyoruz. Toplum olarak üretimden uzaklaştırılmıştık. Esed rejiminin özel bir politikası vardı Rojava özelinde. Örneğin Rojava’da buğday dışında bir üretime izin vermiyordu. Meyve, sebze ve diğer ürünler Halep gibi kentlerde üretiliyordu. Tohumu ve mazotu bedava vererek toplumu buna razı ediyordu. Ama istediğinde de bu ürünlerin gelişini durdurup ya da fiyatı çok yükselterek kriz yaratıyordu. Buğdayı neredeyse bedavaya alıp fırınlardan çıkan ekmeği pahalıya satıyordu. Bu şekilde toplumu üretimden koparıyordu. Ancak öz yönetimle birlikte bütünlüklü bir üretim anlayışıyla tanıştı.

Tarım kooperatifçiliğinde daha iyiler

Hesseno, kadınların öz güven sorunlarından kaynaklı ekonominin karar aşamalarında yer almak istememelerinin de karşılaştıkları diğer bir sorun olduğunu vurgulayarak, ”Tüm bunlara rağmen sistemimiz belli bir düzeye ulaştı. Şu anda hemen her alanda kadınlar ekonomik üretimin içinde ve özgün kadın kooperatifleri var. En güçlü kooperatiflerimiz ise tarım alanındadır” dedi.

Ekonomi akademileri

Özgüven eksikliğinin devletçi ve sınıflı sistemin, yine feodal toplum özelliklerinin yarattığı etkilerden bağımsız ele alınamayacağını kaydeden Hesseno, karşılaştıkları sorunları eğitimle çözme yoluna gittiklerini belirtti ve ekledi: “Özgüven eksikliği kadının kendini, tarihini, toplumunu, kendi öz gücünü ve yeteneklerini tanıdıkça aşılacak. Rojava’da kadın eğitim sistemi var, akademiler var. Ekonomi çalışmaları açısından bir kadın konseyi de kurulacak. Bunlar ekonomik sistemimizin oluşturulmasında önemli rol oynuyor.” 

Ambargo projeleri geciktiriyor

Hesseno, Rojava’da kadın ekonomisini daha fazla geliştirmek amacıyla kooperatifleri yaygınlaştırmak istediklerini ancak süren savaş koşulları ve KDP’nin ambargosu nedeniyle gecikmeli uygulamaya geçebildiklerini aktardı. Hesseno, “Ekonomiyi güçlendirmek için elimizdeki imkanları tarımdan ticarete, farklı üretimlere kadar sonuna kadar değerlendirmeye çalışıyoruz. Fakat Rojava’da uzun süren bir savaş ve üzerimize uygulanan bir ambargo var. Bir taraftan DAİŞ çetelerinin kuşatması, diğer taraftan açıktan Kürt düşmanlığı yapan Türk devleti var. Bunlar anlaşılır, fakat KDP’nin Sêmalka Sınır Kapısı’nı kullanarak üzerimize uyguladığı ekonomik ambargo, ekonominin gelişimi önünde engel oluşturuyor. Örneğin tarımı geliştirebilmek için gübre gerekiyor. Fakat Sêmalka’dan geçişi yasak olduğu için bize ulaşamıyor. Buradan ürettiğimiz organik gübre de tek başına yetmiyor. Yine bazı üretim araçları gerekiyor. Ama Semalka sınır kapısı kapalı olduğu için gelmiyor. Bütün bunlar projelerimizin gecikmesine neden oluyor. Her şeye rağmen kadın ekonomisi gelişiyor ve daha da geliştirmekte kararlıyız” diye konuştu. 


 HABER MERKEZİ



470

YENİ ÖZGÜR POLİTİKA