11 Mart 2010
|
 | Irak Parlamentosu için yapılan seçimler, Güney Kürdistan’daki dengeleri değiştirdi. Kürtler, parlamentoda dört listeyle yer alacak.
|
|
Irak Parlamentosu’nda Kürtler, Kürdistan İttifakı, Goran (Değişim) Hareketi ve İslami liste yer alacak. Seçim sonucunun merakla beklendiği Kerkük’te ise Kürtler birinci çıktı.
Irak Parlamentosu seçimlerinde resmi sonuçlar henüz açıklanmazken Kürtlerin 325 sandalyelik Bağdat Parlamentosu’na 64 ila 70 arasında milletvekili göndermesi bekleniyor.
PDK, YNK, Goran ve İslami liste kaynaklarına göre Kürtler Süleymaniye’de 17, Hewler’de 14, Musul’da 10, Duhok’ta 10, Kerkük’te 9, Diyala’da 3 ve Bağdat’ta 1 sandalye elde etti.
Geçtiğimiz yıl YNK’den ayrılan Goran (Değişim) Hareketi, Güney Kürdistan’daki siyasi dengeleri değiştirmesi dikkat çekiyor. Güney Kürdistan’daki parlamento seçimlerinde YNK’ye büyük darbe vuran Goran, Irak Parlamentosu’na neredeyse YNK kadar milletvekili gönderdi. Irak genelinde Kürt oluşumlar arasında PDK’nin 33 sandalye ile birinci sırada yer aldığı iddia edilirken, YNK’nin 13, Goran’ın 11, Yekgirto’nun 5 ve Komela İslami’nin 2 sandalye kazandığı kaydedildi. 11 partiden oluşan Kürdistan İttifakı toplam 46 sandalye elde etti.
Kürdistan Bölgesi’nde PDK ve YNK’nin öncülüğündeki Kürdistan İttifakı, basına yansıyan bilgilere göre oyların çoğunluğunu aldı.
Kürtlerin temsil oranı düştü!
Resmi olmayan sonuçlara göre seçimlerin mağlubu YNK oldu. Zira 2005 yılında yapılan seçimlerde Kürdistan İttifakı’nda yer alan YNK, Irak Parlamentosu’nda 22 sandalye ile temsil ediliyordu. Yine 2005 yılındaki seçimlerde 23 sandalye kazanan PDK ise bu seçimlerde sandalye sayısını arttırması dikkat çekiyor.
2005 yılında 245 sandalye için yapılan parlamento seçimlerinde Kürtler, Bağdat’ta (Kürdistan İttifakı ve Kürdistan İslam Birliği olarak) 58 milletvekili gönderebilmişti. Nüfus oranına göre bu seçimlerde milletvekili sayısı 325’e yükseldi. Ancak bölgelere dağıtılan sandal yelerden sadece 41’i Federal Kürdistan Bölgesi’nin üç eyaletine düştü. Irak Parlamentosu’ndaki sandalye sayısının artması ile birlikte Kürtlerin temsil oranının da düştüğü gözleniyor.
Kerkük’te beklenen sonuç
Gözlemciler, Kürtler Kerkük konusunda ABD’den destek aldıktan sonra temsil oranına tepkilerini dile getirmediğini öne sürüyor.
Kerkük’ün diğer bölgelerle birlikte, herhangi bir özel statüye kavuşturulmadan seçimlere girmesi sonucunda Kürtler kentte milletvekili çoğunluğunu elde etti. 12 sandalye hakkı olan Kerkük’te sandalyelerin 6’sının YNK adaylarına gittiği ifade ediliyor. PDK Kerkük’te 2 milletvekili çıkarırken Goran ise 1 sandalye kazandı.
Aynı bölgelerde birçok liste de zaferini ilan ederken, elde edilen sandalyeler konusunda da çelişkili açıklamalar yapılıyor.
Süleymaniye’de ise Goran listesinin birinci olduğu belirtildi. Goran listesi Süleymaniye’de sandalyelerin 6 ya da 7’sini alarak birinci olurken, YNK 5 sandalye, PDK 1 veya 2 sandalye, Yekgirto 2 ve Komala İslami 1 sandalye elde etti.
Hewler’de ise PDK 9, Goran 2, YNK 1, Yekgirto 1 ve Komela İslami 1 sandalye kazandı. Goran’ın Hewler’de YNK’den fazla sandalye çıkarması dikkat çekti.
‘Her yerde hile yapıldı’ iddiası
PDK’nin kalesi durumundaki Duhok’ta da sandalyelerin 9’unu, Yekgirto’nun da 1 parlamenter çıkardığı belirtiliyor. Bu bölgede sandıklar açıldıktan sonra PDK ve Yekgirto’nun başabaş gittiği yönünde iddialar ortaya atıldı ancak sonra basına PDK’nin kazandığına dair açıklamalar yapıldı.
Öte yandan seçimler sırasında Kürdistan Bölgesi’nin yanı sıra Irak’ın her yanında oy kullanımı sırasında hile yapıldığı yönünde bilgiler geldi.
Seçimlere katılan listelerin, özellikle etkili oldukları, diğer bir ifadeyle ‘adamlarını yerleştirdikleri’ oy bürolarında hilelere yoğun bir şekilde başvurduğu görüldü.
Seçim günü sabah saatlerinde seçimleri izleyen gazetecilere göre oy bürolarında çok az bir katılım gözlenmesine rağmen sandıklar kapandıktan sonra Hewler, Duhok ve Süleymaniye’deki katılım oranın yüzde 80’nin üzerinde oluğunun açıklanması dikkat çekti.
Benzer hilelere Irak’ın tüm diğer bölgelerinde de başvurulduğu ifade ediliyor. Zira tüm bölgelerde katılımın yüzde 70 ila yüzde 90 arasında olması şüpheleri arttırıyor. Bölgelerde katılımın yüzde 70’in üzerinde olduğu açıklanmasına rağmen Irak Bağımsız Yüksek Seçim Komisyonu ise katılımın yüzde 62 dolayında olduğunu açıkladı. 2005’teki seçimlerde katılım oranı yüzde 75 olarak kayda geçmişti.
DELİL FIRAT/ANF/HEWLER
YENİ ÖZGÜR POLİTİKA
|
|
